Wie zich nu bij Radboudumc aanmeldt voor genderzorg, komt in een wachtrij terecht die op dit moment mensen bevat die zich al in september of oktober 2022 hebben ingeschreven. Dat meldt het ziekenhuis zelf op zijn website: de wachttijd tot het eerste contact loopt inmiddels op tot bijna vier jaar. Regionale edities van het AD berichtten op 21 september 2026 dat de politieke partij PRO het kabinet om opheldering vraagt, en wijzen erop dat sommige transpersonen intussen op eigen houtje met hormonen beginnen, of de moed helemaal verliezen.

Wat Radboudumc zelf meldt

Op de eigen wachtlijstpagina van Radboudumc staat geen wachttijd in weken of maanden, maar een concretere en veelzeggender mededeling: het ziekenhuis is op dit moment bezig met het bellen van kinderen en jongeren die zich in september of oktober 2022 aanmeldden. Reken dat om naar vandaag, en de conclusie is onontkoombaar — wie zich nu aanmeldt, moet rekenen op een wachttijd van rond de vier jaar voordat er zelfs maar een eerste gesprek plaatsvindt. Als verklaring noemt Radboudumc een groeiend aantal verwijzingen van kinderen en jongeren met vragen over hun genderidentiteit, waarbij de behandelcapaciteit dat tempo niet bijbeent.

Wat de politiek vraagt

Diezelfde dag berichtten meerdere regionale AD-edities — onder meer in Zoetermeer, Leiden en Rivierenland — dat de partij PRO het kabinet om een reactie vraagt. De kern van hun vraag: hoe kan het dat er al jaren wordt gewaarschuwd voor de lange wachttijden in de transgenderzorg, terwijl die intussen alleen maar verder oplopen? De berichtgeving noemt daarbij een reëel en verontrustend gevolg: er zijn transpersonen die, murw van het wachten, zelfstandig met hormonen beginnen — dus zonder medische begeleiding, bloedcontroles of dosisbewaking — of die de wachtlijst helemaal opgeven en daarmee de wanhoop nabij raken.

Wat dit blootlegt

Dat is precies waar de belofte van het Nederlandse gender-affirmatieve model spaak loopt. Toegang tot snelle, laagdrempelige zorg wordt in het publieke debat vaak gepresenteerd als een kwestie van leven of dood — affirmeren voorkomt suïcide, is de veelgehoorde stelling. Maar een systeem dat mensen na vier jaar pas voor het eerst te woord staat, biedt in de praktijk geen laagdrempelige toegang meer. Het duwt mensen juist naar de gevaarlijkste route die er is: hormonen zonder toezicht, besteld via internet of via via, zonder dat een arts meekijkt naar bloedwaarden, botdichtheid of interacties met andere medicatie. Wie decennialang capaciteit organiseert rond een model dat zelf erkent dat de vraag structureel groter is dan het aanbod — zoals ook te zien is in het besluit van Amsterdam UMC om operaties door te schuiven naar een private kliniek — zet feitelijk een systeem neer dat de eigen norm van tijdige, veilige zorg niet meer waarmaakt. Dat gebrek aan capaciteit staat los van de vraag of het onderliggende zorgmodel wetenschappelijk overeind blijft; een Nederlandse bio-ethicus betoogde onlangs in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde dat het Dutch Protocol dringend aan herziening toe is in het licht van de Cass Review — een discussie die door de wachtlijstcrisis alleen maar dringender wordt. Dat een meerderheid van de Nederlanders al terughoudendheid in de zorg voor minderjarigen wil, komt in dit licht niet uit de lucht vallen: het wantrouwen groeit naarmate duidelijker wordt dat het systeem zijn eigen beloftes niet nakomt.

Bronnen

Radboudumc, wachtlijstpagina transgenderzorg voor kinderen en jongeren, geraadpleegd 22 september 2026: radboudumc.nl.

AD (regionale edities, o.a. Zoetermeer en Rivierenland), "Radboudumc ziet wachttijd voor genderzorg oplopen tot vier jaar, PRO wil antwoord van het kabinet", 21 september 2026: drimble.nl (Zoetermeer-editie).